Zonneboiler of zonnepanelen: wat is de beste keuze voor jou?

Een zonneboiler of toch zonnepanelen? Een lastige keuze. Je dakoppervlak is niet groot genoeg voor beiden of de investering is te groot. Wat is dan de slimste keuze? Met welke maatregel verlaag je je CO2-uitstoot en je energierekening het meest? En wat is het financiële rendement?


Gas besparen of elektriciteit opwekken

Het is kiezen tussen twee goeden. Zowel zonneboilers als zonnepanelen gebruiken de warmte van de zon. De zonnepanelen om dit om te zetten naar elektriciteit en de zonneboiler zet de warmte van de zon om in warm water. Met de zonneboiler bespaar je dus op je gasrekening en met zonnepanelen op je elektriciteitsrekening.

Bespaar op uitstoot fossiele brandstoffen met de zonneboiler

Zonneboiler

De zonneboiler gebruikt zonne-energie om water te verwarmen. In de zonnecollector zit een vloeistof die door het zonlicht wordt opgewarmd. Deze vloeistof stroomt via buizen naar het voorraadvat waar het via de warmtewisselaar het water opwarmt. Dit warme water wordt gebruikt voor water uit de tap en douche. Daardoor bespaar je op je gasverbruik.

Je combineert de zonneboiler met je huidige verwarmingsapparaat zoals je cv-ketel. Deze zorgt voor de verwarming in huis en springt bij wanneer de zonneboiler niet genoeg warm water kan leveren. Dit is een belangrijk verschil met de warmtepomp. De warmtepomp zorgt naast warm water ook voor (een deel van) de verwarming in huis.

In sommige gevallen is het aanleggen van de buizen met vloeistof van en naar het dak lastig. Daarom zeggen sommige bedrijven, om toch warm water uit de zon te halen, een elektrische boiler of warmtepomp te combineren met zonnepanelen. De stroom die je verbruikt wek je dan op met je zonnepanelen.

Wek je eigen stroom op met zonnepanelen   

Zonnepanelen

Zonnepanelen wekken elektriciteit op met behulp van de energie van de zon. De zonnecellen in de panelen vangen het daglicht op en zetten dit om naar gelijkstroom. Via bekabeling komt deze stroom bij de omvormer die de gelijkstroom omzet naar wisselstroom. Met zonnepanelen bespaar je dus op de kosten voor elektriciteit en voorzie je in je eigen energiebehoefte.


Vergelijking zonnepanelen versus zonneboiler

1.     Energieopbrengst

Het eerste punt waarop je de zonneboiler en zonnepaneel met elkaar kan vergelijken is de energieopbrengst per vierkante meter.

Energieopbrengst met zonnepanelen

Om de energieopbrengst te meten heb je het oppervlak van een zonnepaneel nodig en het vermogen. Een paneel heeft een gemiddeld oppervlak van 1,7 m² en een vermogen van 320 Watt. Het maximaal vermogen per jaar is het aantal Wattpiek x 0.9. Dit komt neer op 290 kWh. Deel dit door 1,7 en je komt uit op een energieopbrengst van 170 kWh per m².

Energieopbrengst met de zonneboiler

Voor een zonneboiler is de energieopbrengst iets lastiger te berekenen. We gaan uit van een collector van 3,5 m² (gemiddelde grootte voor een 4-persoons huishouden) en een voorraadvat van 150 liter. De zonneboiler zorgt voor ongeveer 60% van het warme tapwater. Dit komt neer op ongeveer 150 m3 gas per jaar bij een gemiddeld warm waterverbruik van een 4-persoons huishouden. Wanneer je dit omrekent naar kWh kom je uit op 1.470 kWh (1 m3 ≈ 9,8 kWh). Dit is een opbrengst van 420 kWh per m². (1.470 kWh/ 3,5 m²)

Conclusie energieopbrengst per m²: zonneboiler

De zonneboiler is het effectiefst wanneer je puur kijkt naar de energiebesparing bij hetzelfde oppervlak. Er zijn echter nog andere factoren waar je rekening mee moet houden om te beslissen welke van deze twee duurzame maatregelen het slimst is.

2.     Besparing op energierekening & terugverdientijd

Het tweede punt waarop we de zonneboiler en zonnepanelen met elkaar vergelijken is de opbrengst en terugverdientijd. Voor veel huiseigenaren speelt dit een belangrijke rol in het maken van de keuze.

Kosten van zonneboiler en zonnepanelen

Om de vergelijking makkelijker te maken is het startpunt een ongeveer gelijke investering. Dit komt neer op 6 zonnepanelen tegenover een zonnecollector van 3,5 m² met een 150 liter voorraadvat.

·         De aanschaf van een zonneboiler voor 4 personen met een collector van 3,5 m² en een voorraadvat van 150 liter kost gemiddeld € 2.300 na subsidie.

·         De investering van 6 zonnepanelen inclusief de omvormer is € 2.430 na Btw-teruggave. De panelen hebben een oppervlak van 10,2 m².

Besparing met zonneboiler en zonnepanelen

Met de zonneboiler bespaar je per jaar ongeveer 150 m³ gas bij een gemiddeld warm waterverbruik van een 4-persoons huishouden. Bij een gasprijs van € 0,78 komt dit neer op een jaarlijkse besparing van € 117. Daarmee is de terugverdientijd van een zonneboiler 19 jaar.

Met 6 panelen van 320 Watt lever je jaarlijks een hoeveelheid energie van 1.740 kWh (6 panelen x 290 kWh). Bij een stroomprijs van 0,22 euro betekent dit een jaarlijkse besparing van 383 euro. Daarmee is de terugverdientijd met 6 zonnepanelen 7 jaar.

Conclusie besparing op je energierekening & terugverdientijd: zonnepanelen

Zonnepanelen hebben een aanzienlijk kortere terugverdientijd en hogere besparing dan de zonneboiler bij deze rekenmethode. Echter, is er geen rekening gehouden met de veranderende gas- en stroomprijs, inflatie en veranderingen in het beleid van de Overheid (zoals de salderingsregeling) in de komende jaren.

Spaarpotje

3.     Financieel rendement

Een andere mogelijkheid om de zonneboiler en zonnepanelen met elkaar te vergelijken is vanuit een investeringsperspectief. Welke van de twee heeft een hoger financieel rendement? Milieu Centraal heeft een speciale rekenmethode ontwikkelt om het rendement te berekenen. De uitkomst is een percentage vergelijkbaar met de jaarlijkse rente op je spaarrekening. Het verschil met de vorige vergelijking is dat er rekening wordt gehouden met verschillende factoren zoals:

1.      De verandering in de gas- en elektriciteitsprijs. Milieu Centraal gaan uit van 2% stijging voor de elektriciteitsprijs (huidig: € 0,22/kWh) en 3% stijging voor de gasprijs (huidig: €0,794 cent/m³).

2.      De afschrijving van de boiler en panelen. Zonnepanelen hebben een afschrijving van 25 jaar waarbij de omvormer tussentijds een keer vervangen moet worden. De zonneboiler gaat ongeveer 15 jaar mee.

3.      De onderhoudskosten. Zonnepanel en zonneboilers moeten eens in de paar jaar nagekeken worden. Bij zonnepanelen liggen deze kosten rond de € 100 - € 150. Voor zonneboilers liggen de kosten iets lager, tussen de € 75 en€ 125.

Uitkomst rekenmethode Milieu Centraal

Met zonnepanelen behaal je een rendement van ongeveer 4-5 %. Dit is een vrij hoog rendement, al helemaal wanneer je bedenkt dat de huidige spaarrente 0 % is. Dit komt door de lange levensduur van zonnepanelen, de hoge besparing per jaar en het weinige onderhoud.

Het rendement van de zonneboiler is negatief. Eerder zagen we al dat de terugverdientijd op 19 jaar ligt. Ook wanneer we rekening houden met de bovengenoemde factoren blijft de terugverdientijd meer dan 15 jaar, de levensduur van de zonneboiler. Maar dit wil niet zeggen dat de zonneboiler nooit interessant is. Wanneer het warm watergebruik een stuk hoger ligt neem het rendement flink toe en daalt de terugverdientijd tot onder de levensduur van de zonneboiler.

Conclusie financieel rendement: zonnepanelen

Zonnepanelen hebben een aanzienlijk hoger rendement dan de zonneboiler. Ook wanneer het warm water verbruik een stuk hoger ligt, komt het rendement van de zonneboiler niet in de buurt bij de zonnepanelen.

4.     CO2-besparing

De laatste vergelijking gaat over de impact op het milieu gemeten door de besparing van je CO2-uitstoot. Om de zonneboiler en zonnepanelen met elkaar te vergelijken rekenen we kWh en m³ om naar kg CO2-uitstoot.

CO2-besparing met zonnepanelen

Met zonnepanelen verminder je je energieverbruik. Je gebruikt de energie van de zon om elektriciteit op te wekken. Het opwekken van één kWh staat gelijk aan een besparing van 0.556 kg CO2. Met 6 zonnepanelen verminder je je CO2 uitstoot met 967 kg (0.556 x 1.740).

CO2-besparing met zonneboiler

Met de zonneboiler verminder je het gebruik van fossiele brandstoffen. In plaats van aardgas gebruik je zonnecollectoren en zonnewarmte om het water op te warmen. Eén m³ gas die je bespaart staat gelijk aan 1,884 kg CO2. Gemiddeld bespaar je met een zonneboiler van 3,5 m² dus 282 kg CO2 (1,884 x 150).

Conclusie besparing CO2-uitstoot: geen

Op het eerste oog lijken ook hier de zonnepanelen een betere keuze te zijn dan zonneboilers. Maar een belangrijk aspect hierbij is dat aardgas niet duurzaam opgewekt kan worden terwijl dit met elektriciteit wel kan: groene stroom. Dus maak je op dit moment al gebruik van groene stroom dan is een zonneboiler kopen een betere keuze.


Combineren zonnepanelen en zonneboiler

Je kunt natuurlijk ook de zonneboiler combineren met zonnepanelen. Het opwekken van zonnestroom met de panelen en het verwarmen van water via de zonnecollectoren. Je hebt dan wel genoeg ruimte nodig op het dak om het beide kwijt te kunnen. Wanneer je niet genoeg ruimte hebt, kun je ook kiezen voor een warmtepomp om je water te verwarmen. De warmtepomp maakt gebruik van andere natuurlijke bronnen zoals wind en aardwarmte om je water en huis te verwarmen. De warmtepomp werkt op elektriciteit en kan daarom een interessante combinatie zijn met zonnepanelen.


Conclusie: een zonneboiler, zonnepanelen of toch beide?

In eerste instantie lijken zonnepanelen de beste keuze in de meeste situaties wanneer je genoeg ruimte op je dak hebt. Het rendement ligt een stuk hoger en is financieel dus meer aantrekkelijk. Wanneer het verminderen van je CO2-uitstoot je belangrijkste beweegreden is, kan de zonneboiler een betere optie zijn. Al helemaal wanneer je gebruik maakt van groene stroom. Daarnaast is de zonneboiler interessant wanneer je een hoog warm waterverbruik hebt.

Om een goede keuze te maken is het slim om je te laten adviseren. Energie-expert Michael helpt je graag verder tijdens een gratis adviesgesprek, zo wordt het verduurzamen van je woning een stuk makkelijker.

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen rondom duuzaam wonen?

Ontvang maandelijks een overzicht van het laatste duurzame nieuws, handige energiebespaartips en de nieuwste blogs.

Wist je dat... het voordeel met de zonneboiler flink toeneemt wanneer je veel warm water gebruikt?

Hoeveel geld en energie kun jij besparen?

Doe de woningcheck